Bankaya verdiğim bilanço neden yetmedi? Kredi başvurusu reddedilen şirketlerde 6 ortak neden

Kredi reddi genellikle gerekçesiz gelir: “Talebiniz uygun bulunmamıştır.” Banka gerçek sebebi nadiren yazar; şirket sahibi de çoğu zaman şahsi kredi notuna ya da bankayla ilişkisine yorar. Oysa ret kararlarının büyük kısmı dosyanın kendisinden okunabilir.

Aşağıda, şirket kredisi başvurularında en sık tekrarlanan altı ret sebebini sıralıyoruz. Her birinin dosyada nasıl göründüğünü ve başvurudan önce ne yapılabileceğini de yazdık. Bankaların genel değerlendirme çerçevesini daha önce ayrıntısıyla anlattık: Bankalar şirkete kredi verirken neye bakar; bu yazı o çerçevenin ret tarafıdır.

1. Faaliyet nakit üretmiyor

En ağır sebep budur ve teminatla telafi edilmez. Defterde kâr olabilir; ama alacaklar ve stok kârdan hızlı büyüyorsa faaliyet nakdi negatiftir. Analistin okuması nettir: bu şirket krediyi büyümek için değil, dönmeyen çarkı çevirmek için istiyor. Kredi verilirse yeni borç eski açığı kapatır ve bir yıl sonra aynı masaya daha büyük bir taleple dönülür.

Başvurudan önce: son iki yılın alacak, stok ve ciro artışını yan yana koyun. Alacak ve stok cirodan hızlı büyüyorsa önce döngüyü kısaltın, krediyi ondan sonra isteyin.

2. Kazanç, taksitleri karşılamıyor (DSCR (Borç Servisi Karşılama Oranı) < 1)

Mevcut borçların yıllık taksit ve faizi, faaliyet kazancından büyükse yeni kredi matematiksel olarak ödenemez. Bankanın kırmızı çizgisi 1,00x; rahat saydığı bölge 1,25x üzeridir. Bu orandaki bir açığı hikâye kapatmaz.

Başvurudan önce: yeni kredinin taksiti dahil edilmiş hâliyle DSCR'nizi (Borç Servisi Karşılama Oranı) hesaplayın. 1,25x altında kalıyorsa ya vadeyi uzatın ya tutarı küçültün — reddi beklemeden yapıyı kendiniz düzeltin.

3. Özkaynak kâğıt üzerinde var, fiilen yok

Analistin ilk düzeltmelerinden biri şudur: bilançodaki özkaynaktan “ortaklardan alacaklar” kalemini düşer. Şirketten ortağa çıkmış para, bankanın gözünde sermaye değildir. Kayıtlı özkaynağı güçlü görünen ama 131/231 hesapları şişkin bir şirket, düzeltme sonrası zayıf kaldıraçla değerlendirilir — ve sahibi bunu çoğu zaman ret gelene kadar bilmez.

Başvurudan önce: ortak cari hesaplarını kapatın ya da küçültün; kârı bir dönem şirkette bırakmak, kaldıracı en hızlı onaran hamledir.

4. Kısa vade sıkışık (cari oran 1'in altında)

Önümüzdeki on iki ayda ödenecek borç, aynı sürede nakde dönecek varlıktan büyükse banka bunu ödeme sıkışıklığı olarak okur. Özellikle kısa vadeli banka kredisi zaten yüksekse, yeni talep “borcu borçla çevirme” dosyasına döner. Sektör kıyasını daha önce verdik: Cari oran kaç olmalı?

5. Açıklanamayan kalemler

Analistin en sevmediği şey kötü oran değil, cevapsız sorudur. Yıllardır aynı tutarda duran şişkin kasa, dev “diğer alacaklar”, bir yılda üçe katlanan ortaklara borçlar, sebepsiz olağandışı gider — bunların her biri dosyayı yavaşlatır; ikisi üçü bir arada geldiğinde güveni bitirir. Cevap hazırsa sorun yoktur; hazır değilse analist en kötü ihtimali varsayar.

Başvurudan önce: mizanınızı bir yabancının gözüyle okuyun ve “bunu bana sorsalar ne derim” listesi çıkarın. Her tuhaf kalem için bir cümlelik dürüst açıklama yeter.

6. Belgeler birbirini tutmuyor

Beyannamedeki tablo ile sunulan mizan uyuşmuyorsa, ara dönem verisi yoksa ya da istenen belgeler parça parça geliyorsa dosya ciddiyet kaybeder. Ret gerekçesi finansal görünse de kök sebep operasyoneldir: analist, sayılarına güvenemediği dosyayı savunmaz.

Altı sebep tek tabloda

Reddi başvurudan önce görmek

Bu altı örüntünün tamamı, başvurudan haftalar önce kendi mizanınızdan okunabilir. Snapfinx’e mizanınızı yüklediğinizde banka gözü ekranı dosyanızı bu eşiklerle tarar; hangi başlığın kırmızıya yakın olduğunu başvurudan önce görürsünüz.

Her bankanın iç modeli kendine özgüdür; buradaki altı örüntü yaygın kredi pratiğinin okumasıdır. Bu yazı ret garantisi ya da onay taahhüdü değildir; dosyanızı bankadan önce kendinizin okuması içindir.